Χοληστερίνη 240, 250, 280 ή 300: Τι σημαίνει και τι να κάνετε

Τι είναι η χοληστερίνη

Η χοληστερίνη είναι μια λιπαρή ουσία που ο οργανισμός χρειάζεται για τη δομή των κυττάρων του και για την παραγωγή ορμονών και βιταμίνης D.⁵ Επειδή δεν διαλύεται στο αίμα, μεταφέρεται μέσα σε μικρά σωματίδια, τις λιποπρωτεΐνες.⁶ Οι πιο γνωστές είναι η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL), η λεγόμενη «κακή» χοληστερίνη, και η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL), η «καλή».⁶ Η HDL μεταφέρει την περίσσεια χοληστερίνης πίσω στο ήπαρ.⁷ Η ολική χοληστερίνη είναι όλη αυτή η χοληστερίνη μαζί.

Τι σημαίνει ολική χοληστερίνη 240, 250, 280 ή 300

Και οι τέσσερις τιμές είναι πάνω από το φυσιολογικό όριο των 200 mg/dL και ανήκουν στην κατηγορία της υψηλής ολικής χοληστερίνης.¹

Η κατηγορία όμως περιγράφει την τιμή και όχι τον προσωπικό σας κίνδυνο.²

Γιατί η ολική χοληστερίνη δεν δείχνει μόνη της τον κίνδυνο

Η ολική χοληστερίνη περιλαμβάνει και την HDL, γι' αυτό από μόνη της δεν αρκεί για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.² Για παράδειγμα, μια ολική χοληστερίνη 250 mg/dL με HDL 90 mg/dL έχει διαφορετική σημασία από την ίδια τιμή με HDL 40 mg/dL.⁸ Στη δεύτερη περίπτωση, μεγαλύτερο μέρος της χοληστερίνης μεταφέρεται από τις υπόλοιπες λιποπρωτεΐνες, κυρίως την LDL.⁸

Οι πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες θέτουν για τους περισσότερους ενήλικες στόχο LDL κάτω από 100 mg/dL, και χαμηλότερο όταν ο καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι υψηλός.⁹ Ωστόσο, μελέτες δείχνουν ότι ο διαβήτης και η αντίσταση στην ινσουλίνη, δηλαδή η μειωμένη ανταπόκριση του οργανισμού στην ορμόνη που ρυθμίζει το σάκχαρο, προβλέπουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο πολύ πιο ισχυρά από την LDL μόνη της.³ Ισχυροί παράγοντες κινδύνου είναι επίσης η υψηλή αρτηριακή πίεση και το κάπνισμα.³ Γι' αυτό η εστίαση σε έναν μόνο αριθμό δεν δίνει την πλήρη εικόνα.

Εξίσου σημαντική είναι η ποιότητα της LDL. Τα μικρά και πυκνά σωματίδια συνδέονται ισχυρότερα με την αθηροσκλήρωση, δηλαδή τη συσσώρευση χοληστερίνης στο τοίχωμα των αρτηριών.¹⁰ Πληθαίνουν όταν η διατροφή έχει πολλή ζάχαρη και επεξεργασμένους υδατάνθρακες και υπάρχει αντίσταση στην ινσουλίνη.⁴ Την ποιότητα της χοληστερίνης επηρεάζουν επίσης το κάπνισμα, που κάνει την LDL πιο ευάλωτη στην οξείδωση,¹¹ το αλκοόλ, που ανεβάζει τα τριγλυκερίδια,⁶ και η ατμοσφαιρική ρύπανση, που μπορεί να εξασθενήσει την προστατευτική δράση της HDL.¹²

Σημασία έχει και η υγεία των ίδιων των αρτηριών. Η υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και το υψηλό σάκχαρο μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στο εσωτερικό τους τοίχωμα.¹³ Σε ένα τοίχωμα με βλάβη, η χοληστερίνη εναποτίθεται πιο εύκολα και οι αρτηρίες σταδιακά στενεύουν.¹³

Τι να ελέγξετε στη συνέχεια, μαζί με τον γιατρό σας

Μια υψηλή ολική χοληστερίνη είναι αφορμή να δείτε ολόκληρο το προφίλ σας. Οι δείκτες αυτοί διαβάζονται μαζί.³

• Λόγος LDL/ApoB: κάθε σωματίδιο LDL φέρει μία πρωτεΐνη, την απολιποπρωτεΐνη B (ApoB).¹⁵ Ο λόγος τους, ένας πολύ σημαντικός δείκτης καρδιαγγειακής υγείας, δείχνει αν κυριαρχούν τα μεγάλα σωματίδια ή τα μικρά και πυκνά.¹⁵ Οι χαμηλές τιμές του συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο.¹⁷
• Σάκχαρο και ινσουλίνη: η ινσουλίνη νηστείας, μαζί με τα τριγλυκερίδια, είναι από τους πιο χρήσιμους δείκτες της αντίστασης στην ινσουλίνη.¹⁸
• hs-CRP: δείχνει τη χαμηλού βαθμού φλεγμονή, που συμβάλλει στη βλάβη των αγγείων.¹⁶ Μια αυξημένη τιμή μπορεί όμως να οφείλεται σε πρόσφατη λοίμωξη, οπότε ο έλεγχος επαναλαμβάνεται μετά την ανάρρωση.¹⁶
• Συνολικός κίνδυνος: ο γιατρός σας τον εκτιμά για τα επόμενα 10 χρόνια με εργαλεία όπως το SCORE2 (Systematic Coronary Risk Evaluation 2), που συνυπολογίζει την ηλικία, το φύλο, το κάπνισμα, την πίεση και τη χοληστερίνη.¹⁹

Δείτε αναλυτικά τον πίνακα φυσιολογικών τιμών της χοληστερίνης.

Τι μειώνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (American Heart Association) ορίζει οκτώ βασικούς παράγοντες καρδιαγγειακής υγείας.²⁰ Μελέτες δείχνουν ότι όσοι έχουν καλύτερη εικόνα σε αυτούς έχουν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και θανάτου.²¹ Στην πράξη:

• Ποιότητα της τροφής: ολόκληρες, ανεπεξέργαστες τροφές, όπως λαχανικά, όσπρια, ψάρια, κρέας και πλήρη γαλακτοκομικά.²²²³ Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο μπαίνει στη θέση των επεξεργασμένων σπορελαίων και της μαργαρίνης.²² Η μεσογειακή διατροφή με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο μειώνει τα καρδιαγγειακά επεισόδια.²²
• Λιγότερη ζάχαρη και επεξεργασμένοι υδατάνθρακες: η ζάχαρη, τα γλυκά, τα αναψυκτικά, το λευκό ψωμί και τα δημητριακά πρωινού ανεβάζουν τα τριγλυκερίδια και ευνοούν τα μικρά, πυκνά σωματίδια LDL.⁴²⁴ Τα φρούτα προτιμώνται ολόκληρα και εποχής, κατά προτίμηση με λιγότερη ζάχαρη, ενώ οι χυμοί και τα smoothies καλό είναι να αποφεύγονται.²⁵ Δείτε ποιες τροφές καλό είναι να περιορίσετε.
• Κίνηση και βάρος: η αερόβια άσκηση, όπως το γρήγορο περπάτημα, και η άσκηση με αντιστάσεις ανεβάζουν την HDL και μειώνουν τα τριγλυκερίδια.²⁶ Η μείωση του περιττού σωματικού λίπους βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη.⁶
• Ύπνος: ο καλός ύπνος είναι ένας από τους οκτώ παράγοντες καρδιαγγειακής υγείας.²⁰
• Κάπνισμα και αλκοόλ: η διακοπή του καπνίσματος μειώνει τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο και ανεβάζει την HDL.⁶ Το αλκοόλ, που ανεβάζει τα τριγλυκερίδια, καλό είναι να αποφεύγεται ή να περιορίζεται.⁶
• Πίεση και σάκχαρο: η υψηλή πίεση και ο διαβήτης είναι από τους ισχυρότερους παράγοντες κινδύνου για πρόωρη στεφανιαία νόσο, δηλαδή νόσο των αρτηριών της καρδιάς.³ Γι' αυτό αξίζει να ελέγχονται τακτικά και να ρυθμίζονται.

Πότε να μιλήσετε με γιατρό

• Πολύ υψηλές τιμές: ολική χοληστερίνη 310 mg/dL ή περισσότερο, ή LDL 190 mg/dL ή περισσότερο.²⁶
• Οικογενειακό ιστορικό: καρδιαγγειακή νόσος σε συγγενή πρώτου βαθμού σε νεαρή ηλικία (άνδρα κάτω των 55 ή γυναίκα κάτω των 60 ετών).²⁷
• Διαβήτης, χρόνια νεφρική νόσος ή καρδιοπάθεια: οι στόχοι σας ορίζονται με τον γιατρό.⁶
• Φάρμακα: αν ήδη παίρνετε θεραπεία για τη χοληστερίνη, μην τη διακόψετε ούτε την αλλάξετε μόνοι σας.
• Επείγοντα συμπτώματα: πόνος στο στήθος, δύσπνοια, στραβό στόμα, αδυναμία στο ένα χέρι ή δυσκολία στην ομιλία. Καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Πώς σας βοηθά η Kyma

Με μία αιμοληψία σε συνεργαζόμενα εργαστήρια, η Kyma μετρά μαζί το λιπιδαιμικό προφίλ, την ApoB, τον λόγο LDL/ApoB, την hs-CRP, το σάκχαρο και την ινσουλίνη, ώστε η χοληστερίνη να διαβάζεται μέσα στο μεταβολικό της περιβάλλον. Η αιμοληψία γίνεται νηστικοί, γιατί στο ίδιο δείγμα μετρώνται το σάκχαρο και η ινσουλίνη. Ακολουθούν η εξήγηση των αποτελεσμάτων με βάση το ιστορικό σας και ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής και τρόπου ζωής, με παραπομπή σε γιατρό όταν χρειάζεται. kymahealth.co