Χοληστερίνη τιμές: Πίνακας φυσιολογικών τιμών για ολική, LDL, HDL και τριγλυκερίδια

Τι είναι η χοληστερίνη

Η χοληστερίνη είναι μια λιπαρή ουσία που ο οργανισμός χρειάζεται για τη δομή των κυττάρων του και για την παραγωγή ορμονών και βιταμίνης D.⁵ Επειδή δεν διαλύεται στο αίμα, μεταφέρεται μέσα σε μικρά σωματίδια, τις λιποπρωτεΐνες. Οι πιο γνωστές είναι η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL) και η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL).⁶

Τι δείχνει κάθε τιμή

Ολική χοληστερίνη

Η ολική χοληστερίνη θεωρείται φυσιολογική κάτω από 200 mg/dL (5,0 mmol/L).¹ Ωστόσο, από μόνη της δεν αρκεί για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, καθώς περιλαμβάνει τόσο την HDL («καλή») όσο και τη χοληστερίνη των υπόλοιπων λιποπρωτεϊνών.⁷ Για παράδειγμα, δύο άτομα με την ίδια ολική χοληστερίνη, 220 mg/dL, μπορεί να έχουν διαφορετικό λιπιδαιμικό προφίλ: στο πρώτο η HDL είναι 80 mg/dL, ενώ στο δεύτερο μόλις 40 mg/dL, οπότε μεγαλύτερο μέρος της χοληστερίνης του μεταφέρεται από τις υπόλοιπες λιποπρωτεΐνες.⁸ Επομένως, η ολική χοληστερίνη πρέπει να αξιολογείται σε συνδυασμό με τους υπόλοιπους λιπιδαιμικούς δείκτες.

LDL χοληστερίνη

Η LDL είναι γνωστή ως «κακή» χοληστερίνη, γιατί όταν περισσεύει μπορεί να εναποτεθεί στα τοιχώματα των αρτηριών και να συμβάλει στην αθηροσκλήρωση, δηλαδή στη σταδιακή στένωσή τους.⁶ Οι πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες θέτουν για τους περισσότερους ενήλικες στόχο LDL κάτω από 100 mg/dL, και χαμηλότερο όταν ο καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι υψηλός.⁹ Ωστόσο, μελέτες δείχνουν ότι ο διαβήτης και η αντίσταση στην ινσουλίνη, δηλαδή η μειωμένη ανταπόκριση των κυττάρων στην ορμόνη που ρυθμίζει το σάκχαρο, προβλέπουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο πολύ πιο ισχυρά από την LDL μόνη της.⁴ Ισχυροί παράγοντες κινδύνου είναι επίσης η υψηλή αρτηριακή πίεση και το κάπνισμα.⁴ Γι' αυτό η εστίαση σε έναν μόνο αριθμό δεν δίνει την πλήρη εικόνα.

HDL χοληστερίνη

Η HDL, γνωστή ως «καλή» χοληστερίνη, μεταφέρει την περίσσεια χοληστερίνης από τους ιστούς πίσω στο ήπαρ, και τα υψηλότερα επίπεδά της συνδέονται με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.⁶ Θεωρείται βέλτιστη όταν ξεπερνά τα 60 mg/dL, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Ωστόσο, τα κατώτερα φυσιολογικά όρια διαφέρουν ανά φύλο: 40 mg/dL για τους άνδρες και 50 mg/dL για τις γυναίκες.¹ Μια χαμηλή HDL, ιδίως μαζί με αυξημένα τριγλυκερίδια, είναι συχνό εύρημα όταν υπάρχει αντίσταση στην ινσουλίνη.³

Τριγλυκερίδια

Τα τριγλυκερίδια είναι η μορφή με την οποία ο οργανισμός αποθηκεύει ως λίπος την ενέργεια που περισσεύει, και τα αυξημένα επίπεδά τους στο αίμα συνδέονται συχνά με την αντίσταση στην ινσουλίνη.¹⁰ Το ανώτερο φυσιολογικό όριο είναι 150 έως 199 mg/dL, ανάλογα με το εργαστήριο.¹ Βέλτιστα θεωρούνται κάτω από 60 mg/dL, καθώς μελέτες δείχνουν ότι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος αυξάνεται ήδη σε τιμές χαμηλότερες από το όριο του εργαστηρίου.¹¹

Λόγος LDL/ApoB

Ο λόγος LDL/ApoB είναι ένας πολύ σημαντικός δείκτης καρδιαγγειακής υγείας, γιατί δείχνει την ποιότητα της LDL και όχι μόνο την ποσότητά της.¹² Κάθε σωματίδιο LDL φέρει μία πρωτεΐνη, την απολιποπρωτεΐνη B (ApoB), οπότε ο λόγος δείχνει πόση χοληστερίνη μεταφέρει κατά μέσο όρο κάθε σωματίδιο.¹³ Λόγος πάνω από 1,2 θεωρείται φυσιολογικός, γιατί σημαίνει ότι κυριαρχούν τα μεγάλα σωματίδια, και πάνω από 1,4 βέλτιστος.¹³ Ένας χαμηλός λόγος δείχνει περισσότερα μικρά, πυκνά σωματίδια, που συνδέονται ισχυρότερα με την αθηροσκλήρωση.¹³

Λόγος τριγλυκεριδίων/HDL

Ο λόγος τριγλυκεριδίων προς HDL, με τιμές σε mg/dL, συνδυάζει δύο τιμές σε έναν αριθμό και είναι από τους πιο χρήσιμους απλούς δείκτες της αντίστασης στην ινσουλίνη.¹⁰ Θεωρείται φυσιολογικός κάτω από 1,5 και ιδανικός κάτω από 1. Όσο υψηλότερος είναι, τόσο πιθανότερο είναι να υπάρχει αντίσταση στην ινσουλίνη.¹⁰

Λόγος ωμέγα-6/ωμέγα-3

Τα ωμέγα-3 και τα ωμέγα-6 είναι λιπαρά οξέα που κυκλοφορούν στο αίμα και επηρεάζουν τη φλεγμονή και τη συνολική υγεία: τα ωμέγα-3 έχουν αντιφλεγμονώδη δράση, ενώ η περίσσεια των ωμέγα-6 ευνοεί τη φλεγμονή.¹⁴ Ο λόγος τους θεωρείται φυσιολογικός κάτω από 7 και βέλτιστος κάτω από 5, όμως στη σύγχρονη δυτική διατροφή φτάνει περίπου το 15:1.¹⁴ Μελέτες δείχνουν ότι η υψηλή αναλογία ωμέγα-6 προς ωμέγα-3 στο αίμα συνδέεται με αυξημένη θνησιμότητα.¹⁵

hs-CRP

Η υψηλής ευαισθησίας C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (hs-CRP) είναι δείκτης χαμηλού βαθμού φλεγμονής στον οργανισμό, δηλαδή μιας ήπιας φλεγμονής που συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Τιμές κάτω από 5,0 mg/L θεωρούνται γενικά φυσιολογικές, ενώ τιμές κάτω από 1,0 mg/L είναι βέλτιστες και συνδέονται με χαμηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο, σύμφωνα με την κοινή δήλωση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (American Heart Association) και των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων των ΗΠΑ (CDC).² Η χρόνια φλεγμονή συμβάλλει στη βλάβη των αγγείων και μπορεί να ενισχύσει την επίδραση άλλων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου.² Ωστόσο, μια αυξημένη τιμή δεν υποδηλώνει απαραίτητα χρόνια φλεγμονή, καθώς μπορεί να οφείλεται σε πρόσφατη λοίμωξη. Σε αυτή την περίπτωση, συνιστάται επανέλεγχος μετά την ανάρρωση.²

Τι βελτιώνει τις τιμές σας

Η ποιότητα της χοληστερίνης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μεταβολικό περιβάλλον: οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες, η αντίσταση στην ινσουλίνη και το υπερβάλλον σωματικό λίπος συνδέονται με αυξημένα τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL και μικρά, πυκνά σωματίδια LDL.³ Γι' αυτό βοηθούν οι καθημερινές συνήθειες που βελτιώνουν τον μεταβολισμό και την καρδιαγγειακή υγεία:

• λιγότερη ζάχαρη και λιγότεροι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες,³⁶
• λιπαρά καλής ποιότητας, όπως το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και τα μικρά λιπαρά ψάρια, στη θέση των επεξεργασμένων σπορελαίων και των τρανς λιπαρών,⁶¹⁴¹⁶
• τακτική σωματική δραστηριότητα, που αυξάνει την HDL και μειώνει τα τριγλυκερίδια,⁶
• επαρκής και ποιοτικός ύπνος,¹⁷
• διακοπή του καπνίσματος, που αυξάνει την HDL.⁶

Αν οι αλλαγές αυτές δεν αρκούν, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει φαρμακευτική αγωγή.⁶ Περισσότερα στον οδηγό για τη χοληστερίνη.

Πότε να μιλήσετε με γιατρό

Μια τιμή εκτός ορίων είναι αφορμή για συζήτηση με τον γιατρό σας και όχι διάγνωση. Αξίζει να μιλήσετε με γιατρό όταν:

• η ολική χοληστερίνη είναι 310 mg/dL ή περισσότερο, ή η LDL 190 mg/dL ή περισσότερο, ώστε να διερευνηθεί κληρονομική αιτία,⁶⁷
• τα τριγλυκερίδια ξεπερνούν τα 880 mg/dL, λόγω κινδύνου παγκρεατίτιδας, δηλαδή φλεγμονής του παγκρέατος,⁷
• έχετε καρδιοπάθεια, διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο, οπότε ο στόχος σας είναι εξατομικευμένος,⁶
• οι τιμές αφορούν παιδί ή έφηβο, όπου τα όρια είναι διαφορετικά.¹⁸

Πώς σας βοηθά η Kyma

Με μία αιμοληψία σε συνεργαζόμενα εργαστήρια, η Kyma μετρά μαζί τους δείκτες αυτού του πίνακα, την ApoB, τη γλυκόζη και την ινσουλίνη· ο λόγος ωμέγα-6/ωμέγα-3 περιλαμβάνεται στη συνδρομή Complete. Η αιμοληψία γίνεται νηστικοί, γιατί στο ίδιο δείγμα μετρώνται η γλυκόζη και η ινσουλίνη. Τα αποτελέσματα εξηγούνται σε σχέση με το ιστορικό σας και ακολουθεί εξατομικευμένο πλάνο διατροφής και τρόπου ζωής, με παραπομπή σε γιατρό όταν χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. kymahealth.co