Με μια ματιά
Το πρόγραμμα αυτό είναι ένα παράδειγμα 7 ημερών μεσογειακής διατροφής για την εμμηνόπαυση, με πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα, λαχανικά και όσπρια, ψάρι, κρέας, αυγά, πλήρη γαλακτοκομικά και ελαιόλαδο, χωρίς θερμίδες και ποσότητες.1, 2, 3 Είναι ένα σημείο εκκίνησης και όχι εξατομικευμένη συνταγή, γιατί η όρεξη, η δραστηριότητα, οι στόχοι και η υγεία κάθε γυναίκας αλλάζουν αυτό που χρειάζεται.4 Αν παίρνετε φάρμακα για το σάκχαρο ή τη χοληστερίνη ή έχετε νεφρική νόσο, συζητήστε πρώτα τις αλλαγές με τον γιατρό ή τον διαιτολόγο σας.
Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως τέτοια. Δεν αντικαθιστά τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό: για οποιοδήποτε θέμα αφορά την υγεία σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Οι αρχές του προγράμματος
Το πρόγραμμα διατροφής για την εμμηνόπαυση βασίζεται στη μεσογειακή διατροφή με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, που στηρίζει την καρδιαγγειακή υγεία, και δεν έχει θερμίδες, γιατί οι ανάγκες διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα.1 Περισσότερα για τις αλλαγές αυτής της φάσης στον οδηγό για την εμμηνόπαυση.
- Πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα: τα αυγά, το ψάρι, το κρέας, το πλήρες γιαούρτι, τα τυριά και τα όσπρια βοηθούν να διατηρηθούν οι μύες, που μειώνονται με την ηλικία.2
- Ασβέστιο και βιταμίνη D: τα πλήρη γαλακτοκομικά, οι σαρδέλες με τα κόκαλά τους και τα πράσινα λαχανικά δίνουν ασβέστιο, ενώ τα λιπαρά ψάρια και τα αυγά δίνουν βιταμίνη D για τα οστά.56
- Ψάρι και όσπρια: έχουν σταθερή θέση μέσα στην εβδομάδα, μαζί με το κρέας και τα αυγά.1
- Λαχανικά, χόρτα και φρούτα εποχής: δίνουν φυτικές ίνες και βιταμίνες· τα φρούτα ολόκληρα, όχι σε χυμό.7
Παράλληλα, οι θρεπτικές ζωικές τροφές, όπως το κρέας, τα αυγά, το ψάρι, το πλήρες γιαούρτι και τα ώριμα τυριά, δίνουν θρεπτικά συστατικά που ο οργανισμός απορροφά εύκολα.3 Αντίθετα, οι υπερεπεξεργασμένες τροφές, όπως τα τυποποιημένα σνακ και τα έτοιμα γεύματα, καλό είναι να αποφεύγονται, γιατί συνδέονται με καρδιαγγειακή νόσο και διαβήτη τύπου 2.8 Η ζάχαρη, τα αναψυκτικά και οι χυμοί περιορίζονται, ενώ το αλκοόλ καλό είναι να αποφεύγεται ή να περιορίζεται.910
Το πρόγραμμα 7 ημερών
Ο πίνακας δίνει τα τρία κύρια γεύματα κάθε ημέρας, χωρίς ποσότητες ή θερμίδες. Μαγειρέψτε στη σχάρα, στον φούρνο, βραστά ή στον ατμό, με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, και χρησιμοποιήστε τα περισσεύματα την επόμενη μέρα. Αν πεινάσετε ανάμεσα στα γεύματα, διαλέξτε πλήρες γιαούρτι, ένα ολόκληρο φρούτο, ξηρούς καρπούς ή ελιές.
| Ημέρα | Πρωινό | Μεσημεριανό | Βραδινό |
|---|---|---|---|
| Δευτέρα | Ομελέτα με σπανάκι και φέτα | Φακές με ελαιόλαδο, σαρδέλες, σαλάτα | Κοτόπουλο στον φούρνο με λαχανικά |
| Τρίτη | Πλήρες γιαούρτι με καρύδια και φρούτο εποχής | Περισσεύματα κοτόπουλου με χόρτα βραστά | Γαύρος ψητός, σαλάτα με λάχανο |
| Τετάρτη | Βραστά αυγά, ντομάτα, ελιές | Μοσχάρι κοκκινιστό με κολοκυθάκια | Φασολάκια λαδερά με φέτα |
| Πέμπτη | Στραπατσάδα με κατσικίσιο τυρί | Σολομός στον φούρνο, μπρόκολο | Ρεβιθάδα με λεμόνι, φέτα |
| Παρασκευή | Πλήρες γιαούρτι με σπόρους και μύρτιλα | Γεμιστά με κιμά, σαλάτα | Ομελέτα με μανιτάρια, σαλάτα με ρόκα |
| Σάββατο | Αυγά μάτια, ψωμί προζυμιού, ελιές | Κολιός ψητός, χόρτα, παντζάρια | Χωριάτικη σαλάτα με φέτα και αυγό |
| Κυριακή | Πλήρες γιαούρτι με καρύδια και κανέλα | Αρνί στον φούρνο με λαχανικά και γλυκοπατάτα | Χταπόδι στη σχάρα, χόρτα βραστά |
Λίστα αγορών για την εβδομάδα
- Ζωικές τροφές: αυγά, κοτόπουλο, μοσχάρι, αρνί, σαρδέλες, γαύρος, κολιός, σολομός, χταπόδι.
- Γαλακτοκομικά: πλήρες γιαούρτι, φέτα, κατσικίσιο τυρί.
- Όσπρια: φακές, ρεβίθια.
- Λαχανικά και χόρτα εποχής: σπανάκι, κολοκυθάκια, φασολάκια, μπρόκολο, λάχανο, ντομάτες, μανιτάρια, ρόκα, παντζάρια.
- Άλλα: εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, ελιές, καρύδια, σπόροι, φρούτα εποχής, ψωμί προζυμιού.
Τα λαχανικά εποχής, τα ξερά όσπρια και τα κατεψυγμένα ψάρια κρατούν το κόστος χαμηλό χωρίς να αλλάζει η ποιότητα.
Πώς να προσαρμόσετε το πρόγραμμα σε εσάς
Αν θέλετε να χάσετε βάρος
Κρατήστε την πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα και περιορίστε το ψωμί, τα επεξεργασμένα δημητριακά και τα γλυκά, αντί να κόψετε ολόκληρες ομάδες τροφών.211 Δείτε τη δίαιτα για την κοιλιά στην εμμηνόπαυση.
Αν είστε χορτοφάγος ή δεν τρώτε γαλακτοκομικά
Οι χορτοφάγοι μπορούν να βασιστούν στα αυγά, στα γαλακτοκομικά και στα όσπρια για την πρωτεΐνη, και να ελέγχουν τη Β12, που βρίσκεται σχεδόν μόνο στις ζωικές τροφές.12 Όσες δεν τρώνε γαλακτοκομικά χρειάζονται άλλες πηγές ασβεστίου, όπως οι σαρδέλες με τα κόκαλά τους και τα πράσινα λαχανικά.6 Δείτε τις τροφές με βιταμίνη Β12.
Αν έχετε εξάψεις ή δύσκολο ύπνο
Σε μεγαλύτερους ενήλικες με αϋπνία, το μαγνήσιο μπορεί να μειώσει τον χρόνο που χρειάζεται για να έρθει ο ύπνος, και αν το παίρνετε για τον ύπνο, είναι προτιμότερο να το παίρνετε το βράδυ.13 Το αλκοόλ καλό είναι να αποφεύγεται ή να περιορίζεται.10
Μετρήστε πριν και μετά
Η γλυκόζη, η ινσουλίνη, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) και τα λιπίδια δείχνουν πώς ανταποκρίνεται ο μεταβολισμός σας, ενώ η βιταμίνη D, η φερριτίνη και η Β12 δείχνουν αν η διατροφή καλύπτει τις ανάγκες σας.141516
Πότε να μιλήσετε με γιατρό
- Παίρνετε φάρμακα για το σάκχαρο, τη χοληστερίνη ή την πίεση και σκέφτεστε μεγάλη αλλαγή στη διατροφή.
- Έχετε νεφρική νόσο, διαβήτη, κοιλιοκάκη ή τροφικές αλλεργίες.
- Έχετε ιστορικό διατροφικής διαταραχής.
- Έχετε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή επίμονο φούσκωμα.1718
Πώς σας βοηθά η Kyma
Με μία αιμοληψία σε συνεργαζόμενα εργαστήρια, η Kyma μετρά μαζί τη γλυκόζη, την ινσουλίνη, την HbA1c, τα λιπίδια, τη βιταμίνη D, το ασβέστιο, τη φερριτίνη και τη Β12, γι' αυτό η αιμοληψία γίνεται νηστικοί. Τα αποτελέσματα εξηγούνται σε σχέση με το ιστορικό και τους στόχους σας, και ακολουθεί ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής και τρόπου ζωής, με παραπομπή σε γιατρό όταν χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Ο επανέλεγχος δείχνει αν το πρόγραμμα σάς ταιριάζει. kymahealth.co
Συχνές ερωτήσεις
Μια μεσογειακή διατροφή με πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα, λαχανικά, όσπρια, ψάρι, κρέας, αυγά, πλήρη γαλακτοκομικά και ελαιόλαδο, και λιγότερη ζάχαρη και υπερεπεξεργασμένες τροφές.1, 2, 8 Δείτε τη δίαιτα για την κοιλιά στην εμμηνόπαυση.
Γιατί οι ανάγκες εξαρτώνται από την ηλικία, το βάρος, τη δραστηριότητα και τις εξετάσεις σας, και η ποιότητα της τροφής έχει μεγαλύτερη σημασία από τη μέτρηση θερμίδων.4 Τις ποσότητες τις προσαρμόζει ο διαιτολόγος σας.
Ένα σταθερό μεσογειακό μοτίβο με πρωτεΐνη και λιγότερους επεξεργασμένους υδατάνθρακες βοηθά στη διαχείριση του βάρους, μαζί με άσκηση με βάρη και καλό ύπνο.1, 2, 11 Δείτε τη δίαιτα για την κοιλιά στην εμμηνόπαυση.
Σε μεγαλύτερους ενήλικες με αϋπνία, το μαγνήσιο μπορεί να μειώσει τον χρόνο που χρειάζεται για να έρθει ο ύπνος, και αν το παίρνετε για τον ύπνο, είναι προτιμότερο να το παίρνετε το βράδυ.13 Δείτε αν το μαγνήσιο βοηθά στον ύπνο.
Βιοδείκτες σε αυτό το άρθρο
- Estruch R, et al. Primary Prevention of Cardiovascular Disease with a Mediterranean Diet Supplemented with Extra-Virgin Olive Oil or Nuts. NEJM, 2018.
- Bauer J, et al. Evidence-based recommendations for optimal dietary protein intake in older people: a position paper from the PROT-AGE Study Group. Journal of the American Medical Directors Association, 2013.
- Beal T, Gardner CD, Herrero M, et al. Friend or Foe? The Role of Animal-Source Foods in Healthy and Environmentally Sustainable Diets. Journal of Nutrition, 2023.
- Lloyd-Jones DM, et al. Life's Essential 8. Circulation, 2022.
- Astrup A, et al. Saturated Fats and Health: A Reassessment and Proposal for Food-Based Recommendations. JACC, 2020.
- NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin D: fact sheet for health professionals.
- Muraki I, et al. Fruit consumption and risk of type 2 diabetes: results from three prospective longitudinal cohort studies. BMJ, 2013.
- Lane MM, Gamage E, Du S, et al. Ultra-processed food exposure and adverse health outcomes: umbrella review of epidemiological meta-analyses. BMJ, 2024.
- Te Morenga LA, et al. Dietary sugars and cardiometabolic risk: systematic review and meta-analyses of randomized controlled trials. American Journal of Clinical Nutrition, 2014.
- GBD 2016 Alcohol Collaborators. Alcohol use and burden for 195 countries and territories, 1990–2016. Lancet, 2018.
- Siri-Tarino PW, et al. Saturated fat, carbohydrate, and cardiovascular disease. American Journal of Clinical Nutrition, 2010.
- Pawlak R, et al. How prevalent is vitamin B12 deficiency among vegetarians? Nutrition Reviews, 2013.
- Mah J, Pitre T. Oral magnesium supplementation for insomnia in older adults: a systematic review and meta-analysis. BMC Complementary Medicine and Therapies, 2021.
- Alberti KGMM, et al. Harmonizing the metabolic syndrome. Circulation, 2009.
- Holick MF, et al. Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2011.
- National Institute for Health and Care Excellence. Vitamin B12 deficiency in over 16s: diagnosis and management (NG239). NICE, 2024.
- National Institute for Health and Care Excellence. Menopause: identification and management (NG23). NICE, 2015, updated 2024.
- National Institute for Health and Care Excellence. Suspected cancer: recognition and referral (NG12). NICE, 2015, updated 2025.