Με μια ματιά
Ποιο μαγνήσιο να πάρετε εξαρτάται πρώτα από το αν το χρειάζεστε, κάτι που κρίνεται από τα συμπτώματα, τη διατροφή και την εξέταση αίματος.1, 2 Δεν υπάρχει μία «καλύτερη» μορφή. Οι οργανικές μορφές, όπως το κιτρικό και το δισγλυκινικό μαγνήσιο, απορροφώνται γενικά καλύτερα από τις ανόργανες, όπως το οξείδιο, και όλες μπορούν να διατηρήσουν φυσιολογικά επίπεδα σε υγιείς ανθρώπους.3, 4 Οι μορφές διαφέρουν και στο έντερο, γιατί ορισμένες προκαλούν συχνότερα διάρροια.2
Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως τέτοια. Δεν αντικαθιστά τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό: για οποιοδήποτε θέμα αφορά την υγεία σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Τι κάνει το μαγνήσιο στον οργανισμό
Το μαγνήσιο είναι ένα απαραίτητο μέταλλο που ο οργανισμός παίρνει από τη διατροφή.2 Βοηθά στη μετάδοση των νευρικών μηνυμάτων, στη χαλάρωση των μυών και στον φυσιολογικό καρδιακό ρυθμό.5
Το μεγαλύτερο μέρος του βρίσκεται στα οστά, στους μυς και στους άλλους ιστούς. Στο αίμα κυκλοφορεί πολύ μικρό μέρος, σε επίπεδα που ο οργανισμός κρατά σταθερά.21
Πρώτα το βασικό: χρειάζεστε μαγνήσιο;
Η κούραση, οι κράμπες και ο κακός ύπνος αποδίδονται συχνά στο μαγνήσιο. Τα πρώτα σημάδια της έλλειψης όμως είναι γενικά, όπως η κούραση, η αδυναμία και η ναυτία.2 Συχνά επίσης αποδίδονται σε άλλες παθήσεις, όπως ο διαβήτης.1
Μεγαλύτερο κίνδυνο έλλειψης έχουν:2
- άτομα με παθήσεις του εντέρου, όπως η νόσος Crohn ή η κοιλιοκάκη,
- άτομα με διαβήτη τύπου 2 ή αντίσταση στην ινσουλίνη, που χάνουν περισσότερο μαγνήσιο στα ούρα,
- άτομα με εξάρτηση από το αλκοόλ,
- άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, που απορροφούν λιγότερο μαγνήσιο και αποβάλλουν περισσότερο,
- όσοι παίρνουν για μεγάλο διάστημα ορισμένα διουρητικά ή αναστολείς αντλίας πρωτονίων για τις γαστρικές οξύτητες.
Περισσότερα στον οδηγό μαγνήσιο: σε τι βοηθάει και πώς ελέγχεται.
Τι δείχνει η εξέταση μαγνησίου στο αίμα
Η συνηθισμένη εξέταση μετρά το μαγνήσιο του ορού, δηλαδή του υγρού μέρους του αίματος.2 Επειδή εκεί βρίσκεται πολύ μικρό μέρος του μαγνησίου του σώματος, η τιμή του ορού δεν δείχνει όλα τα αποθέματα.1 Γι' αυτό μια φυσιολογική τιμή δεν αποκλείει χαμηλά αποθέματα. Το αποτέλεσμα διαβάζεται μαζί με τα συμπτώματα, τη διατροφή και τα φάρμακα.12 Περισσότερα στον οδηγό για το μαγνήσιο.
Μορφές μαγνησίου: ποια είναι η διαφορά;
Τα συμπληρώματα κυκλοφορούν σε πολλά είδη μαγνησίου, όπως το οξείδιο, το κιτρικό και το χλωριούχο μαγνήσιο.2 Οι μορφές διαφέρουν κυρίως σε δύο σημεία: πόσο καλά απορροφώνται και πώς επηρεάζουν το έντερο.
Απορρόφηση: οι οργανικές μορφές απορροφώνται γενικά καλύτερα από τις ανόργανες, όπως το οξείδιο.34 Όλες πάντως μπορούν να διατηρήσουν φυσιολογικά επίπεδα σε υγιείς ανθρώπους χωρίς έλλειψη. Αυτό δεν είναι βέβαιο σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με ασθένειες ή με ήδη χαμηλό μαγνήσιο.3
Έντερο: το μαγνήσιο που δεν απορροφάται τραβά νερό μέσα στο έντερο, γι' αυτό ορισμένα άλατα, όπως το οξείδιο και το κιτρικό, χρησιμοποιούνται και ως καθαρτικά.26
«Χηλικό» λέγεται το μαγνήσιο που είναι δεμένο με αμινοξέα, όπως το δισγλυκινικό. Οι χηλικές μορφές απορροφώνται καλύτερα από το οξείδιο.4
| Μορφή | Τι δείχνουν τα στοιχεία |
|---|---|
| Δισγλυκινικό ή γλυκινικό (χηλικό) | Απορροφάται καλύτερα από το οξείδιο4 |
| Κιτρικό | Απορροφάται καλύτερα από το οξείδιο· χρησιμοποιείται και ως καθαρτικό26 |
| Χλωριούχο | Απορροφάται καλύτερα από το οξείδιο, αλλά είναι από τις μορφές που προκαλούν συχνότερα διάρροια2 |
| Οξείδιο | Μικρότερη απορρόφηση· προκαλεί συχνά διάρροια και δίνεται ως καθαρτικό για τη δυσκοιλιότητα26 |
| Μηλικό | Οργανική μορφή, που απορροφάται γενικά καλύτερα από το οξείδιο3 |
Μαγνήσιο για κράμπες, ύπνο ή άγχος: τι λένε οι μελέτες
- Κράμπες: οι κράμπες μπορεί να είναι σημάδι χαμηλού μαγνησίου, αλλά μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες.2 Γι' αυτό η ανάγκη για συμπλήρωμα κρίνεται από τα συμπτώματα μαζί με τις εξετάσεις και τη διατροφή.1
- Ύπνος: σε μεγαλύτερους ενήλικες με αϋπνία, το μαγνήσιο μπορεί να μειώσει τον χρόνο που χρειάζεται για να έρθει ο ύπνος.7 Δείτε μαγνήσιο για ύπνο: τι λέει η έρευνα.
- Άγχος: σε άτομα πιο ευάλωτα στο άγχος, το μαγνήσιο μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του άγχους.8
- Ημικρανία: η Αμερικανική Ακαδημία Νευρολογίας (American Academy of Neurology) και η Αμερικανική Εταιρεία Κεφαλαλγίας (American Headache Society) θεωρούν το μαγνήσιο πιθανώς αποτελεσματικό για την πρόληψη. Οι δόσεις που χρησιμοποιούνται είναι υψηλές, γι' αυτό η χρήση γίνεται μόνο με ιατρική παρακολούθηση.2
- Δυσκοιλιότητα: το οξείδιο δρα ως καθαρτικό, γιατί κρατά νερό στο έντερο και μαλακώνει τα κόπρανα. Σε μεγαλύτερη ηλικία και σε νόσο των νεφρών χρειάζεται προσοχή στη δόση και στην τιμή του μαγνησίου στο αίμα.6
Τα επίμονα συμπτώματα χρειάζονται έλεγχο από γιατρό, και ένα συμπλήρωμα δεν πρέπει να τον καθυστερεί.
Ποιο μαγνήσιο να πάρετε: πώς να αποφασίσετε
- Μέτρηση και εικόνα: η εξέταση διαβάζεται μαζί με τα συμπτώματα, τη διατροφή και τα φάρμακα που παίρνετε.1
- Πρώτα η διατροφή: καλές πηγές μαγνησίου είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και τα ολόκληρα δημητριακά, καθώς και τα ψάρια, το κρέας και τα γαλακτοκομικά.2 Δείτε τις τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο.
- Αν χρειάζεται συμπλήρωμα: τη μορφή και την ποσότητα τις ορίζετε με τον γιατρό σας. Αξίζει να προτιμάτε ποιοτικά σκευάσματα χωρίς πρόσθετα και τεχνητά γλυκαντικά. Οι κάψουλες είναι προτιμότερες από τις μορφές που διαλύονται σε νερό, όπως τα αναβράζοντα δισκία και οι σκόνες, που συχνά περιέχουν πρόσθετα. Σημασία έχουν ο λόγος, η ανοχή του εντέρου, η λειτουργία των νεφρών και τα φάρμακά σας.2 Δείτε πότε και για πόσο καιρό να παίρνετε μαγνήσιο.
Το μαγνήσιο των τροφών δεν δημιουργεί κίνδυνο σε υγιείς ανθρώπους, γιατί οι νεφροί αποβάλλουν την περίσσεια. Όταν όμως οι νεφροί δεν λειτουργούν καλά, ο κίνδυνος τοξικότητας από συμπληρώματα αυξάνεται.2 Γι' αυτό, αν έχετε νόσο των νεφρών, μην παίρνετε συμπλήρωμα μαγνησίου χωρίς οδηγία του γιατρού σας.
Το μαγνήσιο μειώνει την απορρόφηση των διφωσφονικών, που δίνονται για την οστεοπόρωση, και αντιβιοτικών όπως οι τετρακυκλίνες και οι κινολόνες.2 Αν παίρνετε φάρμακα, συζητήστε κάθε συμπλήρωμα με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας, και μην αλλάξετε μόνοι σας τη θεραπεία σας. Αν ανησυχείτε για το βάρος, δείτε αν το μαγνήσιο παχαίνει.
Πότε να μιλήσετε με γιατρό
Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια, στο 166 ή στο 112, αν έχετε ακανόνιστο ή πολύ γρήγορο καρδιακό παλμό, έντονη μυϊκή αδυναμία, σύγχυση ή δυσκολία στην αναπνοή.
Κλείστε ραντεβού με τον γιατρό σας αν:
- έχετε επίμονες ή επιδεινούμενες κράμπες, μουδιάσματα ή μυρμηκιάσεις,
- έχετε νόσο των νεφρών,2
- παίρνετε αντιβιοτικά, φάρμακα για την οστεοπόρωση, διουρητικά ή φάρμακα για τις γαστρικές οξύτητες: μη διακόψετε τη θεραπεία σας μόνοι σας,2
- το άγχος ή τα προβλήματα ύπνου επηρεάζουν την καθημερινότητά σας,
- είστε έγκυος ή θηλάζετε, πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα.
Πώς σας βοηθά η Kyma
Με μία αιμοληψία σε συνεργαζόμενα εργαστήρια, η Kyma μετρά μαζί το μαγνήσιο ορού, την κρεατινίνη και τον εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR), που δείχνουν πώς λειτουργούν οι νεφροί. Τα αποτελέσματα εξηγούνται σε σχέση με το ιστορικό και τους στόχους σας, και ακολουθεί ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής και τρόπου ζωής, με παραπομπή σε γιατρό όταν χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Ο επανέλεγχος δείχνει αν η διατροφή ή ένα συμπλήρωμα επηρέασαν το μαγνήσιο του ορού σας. kymahealth.co
Συχνές ερωτήσεις
Το μαγνήσιο χρειάζεται για τη χαλάρωση των μυών,5 όμως ο επίμονος μυϊκός πόνος έχει πολλές αιτίες και τον εκτιμά ο γιατρός σας.
Σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η υψηλότερη πρόσληψη μαγνησίου συνδέεται με αυξημένη οστική πυκνότητα, δηλαδή πιο γερά οστά.9 Η βάση είναι η διατροφή, και τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης τα συζητάτε με τον γιατρό σας.
Το δισγλυκινικό είναι χηλική μορφή, δηλαδή δεμένη με το αμινοξύ γλυκίνη, ενώ το κιτρικό είναι άλας του κιτρικού οξέος. Και οι δύο απορροφώνται καλύτερα από το οξείδιο.4 Το κιτρικό χρησιμοποιείται και ως καθαρτικό για τη δυσκοιλιότητα.6 Αν χρειάζεστε μαγνήσιο και ποια μορφή ταιριάζει σε εσάς, το αποφασίζετε με τον γιατρό σας.
Το ασβέστιο μιας συνηθισμένης διατροφής δεν φαίνεται να μειώνει την απορρόφηση του μαγνησίου. Αυτό συμβαίνει μόνο με πολύ μεγάλες ποσότητες ασβεστίου.4 Αν σκέφτεστε να πάρετε μαζί συμπληρώματα μετάλλων, συζητήστε το πρώτα με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας. Δείτε πότε και για πόσο καιρό να παίρνετε μαγνήσιο.
Βιοδείκτες σε αυτό το άρθρο
- Workinger JL, Doyle RP, Bortz J. Challenges in the diagnosis of magnesium status. Nutrients, 2018.
- NIH Office of Dietary Supplements. Magnesium: fact sheet for health professionals. National Institutes of Health.
- Pardo MR, et al. Bioavailability of magnesium food supplements: a systematic review. Nutrition, 2021.
- Schuchardt JP, Hahn A. Intestinal absorption and factors influencing bioavailability of magnesium: an update. Current Nutrition & Food Science, 2017.
- Jahnen-Dechent W, Ketteler M. Magnesium basics. Clinical Kidney Journal, 2012.
- Mori H, Tack J, Suzuki H. Magnesium oxide in constipation. Nutrients, 2021.
- Mah J, Pitre T. Oral magnesium supplementation for insomnia in older adults: a systematic review and meta-analysis. BMC Complementary Medicine and Therapies, 2021.
- Boyle NB, Lawton C, Dye L. The effects of magnesium supplementation on subjective anxiety and stress: a systematic review. Nutrients, 2017.
- Groenendijk I, et al. Impact of magnesium on bone health in older adults: a systematic review and meta-analysis. Bone, 2022.