Φλεγμονή εντέρου: συμπτώματα, αιτίες και πότε χρειάζεστε γιατρό

Φλεγμονή εντέρου: τι είναι με λίγα λόγια

Το έντερο έχει δύο μέρη: στο λεπτό έντερο απορροφώνται τα θρεπτικά συστατικά της τροφής,⁴ ενώ το παχύ έντερο, ή κόλον, καταλήγει στο ορθό.⁵ Φλεγμονή εντέρου σημαίνει ότι ένα τμήμα του εντέρου έχει φλεγμονή, δηλαδή έχει ερεθιστεί και έχει πρηστεί.⁵⁶ Περισσότερα για το τι είναι η φλεγμονή γενικά.

Τις περισσότερες φορές η φλεγμονή στο έντερο είναι σύντομη.¹ Όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επανέρχονται, η αιτία μπορεί να είναι μια χρόνια πάθηση, που τη διαγιγνώσκει και την παρακολουθεί ο γαστρεντερολόγος.²⁵

«Απλή» φλεγμονή εντέρου, οξεία ή χρόνια: ποια η διαφορά

Η «απλή φλεγμονή εντέρου» δεν είναι ιατρική διάγνωση, αλλά καθημερινή έκφραση. Συνήθως περιγράφει ένα σύντομο επεισόδιο διάρροιας, όπως μια ίωση του στομάχου ή μια τροφική δηλητηρίαση.¹

Οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, αντίθετα, είναι μακροχρόνιες. Οι πιο γνωστές είναι η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα.² Η νόσος Crohn μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε σημείο του πεπτικού, από το στόμα ως τον πρωκτό, ενώ η ελκώδης κολίτιδα αφορά το ορθό και το παχύ έντερο.² Σε αυτές, το ανοσοποιητικό σύστημα φαίνεται να επιτίθεται στο έντερο.² Για τη φλεγμονή σε όλο τον οργανισμό, δείτε χρόνια φλεγμονή στον οργανισμό.

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι διαφορετική πάθηση, παρότι ορισμένα συμπτώματα μοιάζουν.² Προκαλεί κράμπες, φούσκωμα και διάρροια, και συνήθως διαρκεί όλη τη ζωή.⁷ Ανήκει όμως στις μη φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου.⁸

Φλεγμονή εντέρου: συμπτώματα

Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι η διάρροια και ο πόνος στην κοιλιά.² Σε μια λοίμωξη μπορεί να εμφανιστούν επίσης ναυτία, εμετός και πυρετός.¹⁹

Συμπτώματα φλεγμονής στο παχύ έντερο

Στην ελκώδη κολίτιδα, η διάρροια μπορεί να έχει αίμα, βλέννα ή πύον.⁵ Η ανάγκη για κένωση γίνεται συχνή και επείγουσα, και μπορεί να σας ξυπνά τη νύχτα.⁵ Ο πόνος εντοπίζεται συχνά κάτω αριστερά στην κοιλιά.⁵ Πόνος στο ίδιο σημείο, με πυρετό, εμφανίζεται και στην εκκολπωματίτιδα.¹⁰

Συμπτώματα φλεγμονής στο λεπτό έντερο

Όταν το λεπτό έντερο έχει βλάβη, ο οργανισμός δεν απορροφά σωστά τα θρεπτικά συστατικά.⁴ Γι' αυτό, εκτός από διάρροια και φούσκωμα, μπορεί να εμφανιστούν απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια και κόπωση.⁴⁶

Συμπτώματα εκτός εντέρου

Οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου μπορούν να επηρεάσουν και άλλα σημεία του σώματος, με πόνο στις αρθρώσεις, κόκκινα ή επώδυνα μάτια και εξανθήματα στο δέρμα.⁵⁶ Συχνή είναι επίσης η αναιμία.³ Ορισμένα συμπτώματα χρειάζονται άμεσα γιατρό: δείτε πότε να μιλήσετε με γιατρό.

Τι προκαλεί φλεγμονή στο έντερο

Οξεία φλεγμονή εντέρου: λοιμώξεις και φάρμακα

• Λοιμώξεις: η φλεγμονή στο έντερο από μικρόβιο οφείλεται σε βακτήρια, όπως η σαλμονέλα, το καμπυλοβακτηρίδιο και το E. coli, ή σε ιούς, όπως ο νοροϊός.¹¹ Η λοιμώδης διάρροια της καθημερινότητας οφείλεται τις περισσότερες φορές σε ιούς.¹²
• Αντιβιοτικά: αλλάζουν την ισορροπία των βακτηρίων του εντέρου, και αυτό μπορεί να επιτρέψει μια λοίμωξη από το βακτήριο Clostridioides difficile.⁹ Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος μετά τα 65 και σε μακρά νοσηλεία.⁹
• Αντιφλεγμονώδη παυσίπονα: τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα προκαλούν συχνά φλεγμονή στο λεπτό έντερο και μερικές φορές κολίτιδα.¹³ Μπορούν επίσης να πυροδοτήσουν έξαρση σε όσους έχουν ήδη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.¹³ Αν τα παίρνετε με συνταγή, μην τα διακόψετε μόνοι σας: συζητήστε το με τον γιατρό σας.

Χρόνιες αιτίες

• Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου: η αιτία τους δεν είναι πλήρως γνωστή.² Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν υπάρχει στενός συγγενής με τη νόσο.² Για τη νόσο Crohn, ρόλο παίζουν επίσης τα γονίδια, το κάπνισμα και μια πρόσφατη ίωση του στομάχου.⁶
• Κοιλιοκάκη: το ανοσοποιητικό αντιδρά στη γλουτένη και προκαλεί βλάβη στο λεπτό έντερο.⁴
• Εκκολπωματίτιδα: τα εκκολπώματα είναι μικρές προεξοχές στο τοίχωμα του εντέρου, που εμφανίζονται συχνά με την ηλικία.¹⁰ Όταν μολυνθούν ή φλεγμαίνουν, η πάθηση λέγεται εκκολπωματίτιδα.¹⁰

Φλεγμονή εντέρου: εξετάσεις που κάνει ο γιατρός

Δεν υπάρχει μία εξέταση που να βρίσκει μόνη της την αιτία.⁶ Ο γιατρός συνδυάζει εξετάσεις αίματος, εξετάσεις κοπράνων και, όταν χρειάζεται, ενδοσκόπηση και απεικόνιση.⁶

Εξετάσεις κοπράνων και καλπροτεκτίνη

Όταν ο γιατρός διερευνά μια φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, αποκλείει πάντα μια λοίμωξη, με εξέταση κοπράνων για μικρόβια και για την τοξίνη του Clostridioides difficile.³ Η καλπροτεκτίνη είναι μια πρωτεΐνη που μετριέται στα κόπρανα και είναι από τους πιο ευαίσθητους δείκτες φλεγμονής του εντέρου.³ Βοηθά τον γιατρό να ξεχωρίσει μια φλεγμονώδη νόσο του εντέρου από το ευερέθιστο έντερο.⁸ Δεν δείχνει όμως την αιτία, γιατί ανεβαίνει και σε άλλες φλεγμονές του εντέρου.³

Εξετάσεις αίματος: CRP, ΤΚΕ, αναιμία

Η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) φτιάχνεται στο ήπαρ και ανεβαίνει όταν υπάρχει φλεγμονή οπουδήποτε στον οργανισμό, χωρίς να δείχνει πού.¹⁴ Στη νόσο Crohn ανεβαίνει συχνά ανάλογα με τη βαρύτητα, λιγότερο στην ελκώδη κολίτιδα.³ Μπορεί όμως να είναι φυσιολογική ακόμη και όταν το έντερο έχει φλεγμονή.³ Μια αυξημένη CRP ή αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια δεν ξεχωρίζουν μια φλεγμονώδη νόσο του εντέρου από μια λοίμωξη.³ Δείτε τι δείχνει η εξέταση CRP.

Η ταχύτητα καθίζησης ερυθρών (ΤΚΕ) είναι ένας ακόμη, έμμεσος δείκτης φλεγμονής, που αλλάζει πιο αργά από την CRP.¹⁵ Περισσότερα για την ΤΚΕ (ταχύτητα καθίζησης).

Η γενική αίματος, με την αιμοσφαιρίνη, δείχνει αν υπάρχει αναιμία, που ελέγχεται ήδη από τη διάγνωση.³ Η φερριτίνη, που δείχνει τις αποθήκες σιδήρου, διαβάζεται μαζί με την CRP, γιατί η φλεγμονή αλλάζει τα κριτήρια για την έλλειψη σιδήρου.³

Κολονοσκόπηση και απεικόνιση

Στην κολονοσκόπηση, ένας λεπτός εύκαμπτος σωλήνας με κάμερα εξετάζει το έντερο, και μπορούν να ληφθούν μικρά δείγματα ιστού, οι βιοψίες.⁵ Όταν υπάρχει υποψία φλεγμονώδους νόσου του εντέρου, η κολονοσκόπηση με βιοψίες χρειάζεται για τη διάγνωση.³ Μπορεί να χρειαστεί και απεικόνιση, όπως αξονική τομογραφία ή υπερηχογράφημα.⁵

Πώς αντιμετωπίζεται: τι εξαρτάται από την αιτία

Μια οξεία διάρροια αντιμετωπίζεται συνήθως στο σπίτι, και το πιο σημαντικό είναι τα υγρά.¹ Ο φαρμακοποιός μπορεί να σας προτείνει ένα διάλυμα ενυδάτωσης.¹ Τα φάρμακα που σταματούν τη διάρροια δεν δίνονται σε παιδιά κάτω των 12 ετών.¹

Τα αντιβιοτικά δεν χρειάζονται στις περισσότερες λοιμώξεις του εντέρου, γιατί αυτές οφείλονται συνήθως σε ιούς.¹² Την αντιβίωση την αποφασίζει ο γιατρός.¹²

Οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου χρειάζονται θεραπεία, που ορίζεται από τον γαστρεντερολόγο ανάλογα με τα συμπτώματα.² Αν ήδη παίρνετε θεραπεία, μην τη διακόψετε ή αλλάξετε μόνοι σας.

Στις πρώτες μέρες μιας λοίμωξης πίνετε αρκετά υγρά, σε μικρές γουλιές αν έχετε ναυτία, και τρώτε όταν νιώσετε ότι μπορείτε.¹ Τι να τρώτε σε κάθε φάση θα βρείτε στο άρθρο διατροφή για φλεγμονή στο έντερο: τι να τρώτε και τι να αποφεύγετε.

Πότε να μιλήσετε με γιατρό

• Επείγοντα συμπτώματα: ξαφνικός, έντονος πόνος στην κοιλιά, αιμορραγία από το έντερο που δεν σταματά, μεγάλοι θρόμβοι αίματος, ή εμετός με αίμα ή με όψη κατακαθιού καφέ.⁵¹ Καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.
• Πολύ έντονη διάρροια ή διάρροια με αίμα, μαύρα κόπρανα, υψηλός πυρετός ή γρήγοροι παλμοί: ζητήστε επείγουσα ιατρική εκτίμηση.⁵⁶
• Σημάδια αφυδάτωσης, όπως σκούρα ούρα με έντονη οσμή ή λιγότερα ούρα από το συνηθισμένο, που επιμένουν παρά το διάλυμα ενυδάτωσης, ή όταν δεν μπορείτε να κρατήσετε υγρά.¹
• Διάρροια που διαρκεί περισσότερο από 7 ημέρες ή εμετός περισσότερο από 2 ημέρες.¹
• Αίμα ή βλέννα στα κόπρανα, επίμονη αλλαγή στις κενώσεις σε σχέση με το συνηθισμένο, συμπτώματα που σας ξυπνούν τη νύχτα, απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια, ή διάρροια και πόνος που επανέρχονται.²⁵¹⁶
• Διάρροια ενώ παίρνετε ή αφού πήρατε αντιβίωση, ιδίως μετά από νοσηλεία.⁹
• Στενός συγγενής με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου και νέα συμπτώματα από το έντερο.²
• Ευπαθείς ομάδες: σε μεγαλύτερη ηλικία ή με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, ο κίνδυνος αφυδάτωσης είναι μεγαλύτερος και αξίζει να ζητήσετε νωρίτερα συμβουλή.¹ Το ίδιο ισχύει στην εγκυμοσύνη και για ένα παιδί με συμπτώματα.
• Γνωστή νόσος Crohn ή ελκώδης κολίτιδα με συμπτώματα που χειροτερεύουν.⁶ Μην αλλάζετε μόνοι σας τη θεραπεία σας.

Πώς σας βοηθά η Kyma

Με μία αιμοληψία σε συνεργαζόμενα εργαστήρια, η Kyma μετρά μαζί την CRP, την hs-CRP, την ΤΚΕ, τα λευκά αιμοσφαίρια, την αιμοσφαιρίνη και τη φερριτίνη, που περιλαμβάνονται στη συνδρομή Core. Τα αποτελέσματα εξηγούνται σε σχέση με το ιστορικό και τους στόχους σας, και ακολουθεί ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής και τρόπου ζωής, με παραπομπή σε γιατρό όταν χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Την καλπροτεκτίνη και τις ειδικές εξετάσεις για το έντερο τις ζητά ο γιατρός σας, ενώ τι δείχνει κάθε δείκτης θα βρείτε στον οδηγό βιοδεικτών αίματος. kymahealth.co