Με μια ματιά
Δεν υπάρχει μία «δίαιτα για τις πολυκυστικές ωοθήκες»· βοηθά ένα μοτίβο διατροφής που κρατά σταθερά το σάκχαρο και την ινσουλίνη, με πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα, λαχανικά και όσπρια, ελαιόλαδο και λιγότερη ζάχαρη και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, μαζί με τακτική κίνηση.1, 2 Οι αλλαγές στη διατροφή και στην κίνηση βελτιώνουν το βάρος και την αντίσταση στην ινσουλίνη, και το μοτίβο έχει σημασία και για τις αδύνατες γυναίκες, που συχνά έχουν επίσης αντίσταση στην ινσουλίνη.2, 3 Η διατροφή δεν θεραπεύει οριστικά το PCOS, αλλά βελτιώνει τον τρόπο που εκδηλώνεται, και η μέτρηση της ινσουλίνης δείχνει πού να εστιάσετε.1
Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως τέτοια. Δεν αντικαθιστά τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό: για οποιοδήποτε θέμα αφορά την υγεία σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Γιατί η διατροφή μετράει στις πολυκυστικές ωοθήκες
Στις πολυκυστικές ωοθήκες, η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι συχνή, ακόμη και σε γυναίκες χωρίς περιττά κιλά.3 Η υψηλή ινσουλίνη ενισχύει την παραγωγή ανδρογόνων από τις ωοθήκες και μειώνει τη σφαιρίνη που δεσμεύει τις φυλετικές ορμόνες (SHBG), γι' αυτό η διατροφή που κρατά σταθερή την ινσουλίνη επηρεάζει και τις ορμόνες.4 Για το τι είναι το PCOS, δείτε τον οδηγό για τις πολυκυστικές ωοθήκες.
Πολυκυστικές ωοθήκες: τι να τρώτε
- Πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα: τα αυγά, το ψάρι, το κρέας, το πλήρες γιαούρτι και τα τυριά δίνουν κορεσμό και βοηθούν να μένει σταθερό το σάκχαρο.5
- Λαχανικά, χόρτα και όσπρια: δίνουν φυτικές ίνες που επιβραδύνουν την απορρόφηση των υδατανθράκων.6
- Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο: η βάση της μεσογειακής διατροφής, στη θέση των σπορελαίων.6
- Ολόκληρα φρούτα εποχής: κατά προτίμηση με λιγότερη ζάχαρη, όπως τα μούρα, τα μήλα και τα αχλάδια, ολόκληρα και όχι σε χυμό.7
Παράλληλα, οι θρεπτικές ζωικές τροφές, όπως το κρέας, τα αυγά, το ψάρι, το πλήρες γιαούρτι και τα ώριμα τυριά, δίνουν θρεπτικά συστατικά που ο οργανισμός απορροφά εύκολα.8
Τι να περιορίσετε
- Ζάχαρη και επεξεργασμένοι υδατάνθρακες: η ζάχαρη, τα γλυκά, τα αναψυκτικά, το λευκό αλεύρι και τα δημητριακά πρωινού ανεβάζουν το σάκχαρο και την ινσουλίνη.59 Δείτε τη διατροφή για λιπίδια και γλυκόζη.
- Υπερεπεξεργασμένες τροφές: τα τυποποιημένα σνακ και τα έτοιμα γεύματα καλό είναι να αποφεύγονται, γιατί συνδέονται με καρδιαγγειακή νόσο και διαβήτη τύπου 2.10
- Χυμοί και αναψυκτικά «light»: οι χυμοί, ακόμη και οι φρέσκοι, καλό είναι να αποφεύγονται, γιατί τα σάκχαρά τους απορροφούνται πιο γρήγορα λόγω της υγρής τους μορφής, και τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη δεν είναι η λύση.711
- Σπορέλαια και τηγανητά: το τηγάνισμα με σπορέλαια, ιδιαίτερα σε υψηλές θερμοκρασίες ή κατά την επαναλαμβανόμενη χρήση τους, μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό επιβλαβών προϊόντων οξείδωσης.12
- Αλκοόλ: καλό είναι να αποφεύγεται ή να περιορίζεται.13
Ιδέες γευμάτων για μία ημέρα
| Γεύμα | Ιδέα |
|---|---|
| Πρωινό | Ομελέτα με λαχανικά και φέτα |
| Μεσημεριανό | Ψάρι στη σχάρα με χόρτα και ελαιόλαδο |
| Σνακ | Πλήρες γιαούρτι με μούρα και καρύδια |
| Βραδινό | Φακές με ελαιόλαδο και αυγό, ή μοσχάρι με λαχανικά |
Το παράδειγμα δεν έχει ποσότητες· τις προσαρμόζει ο διαιτολόγος σας.
Πώς να χάσετε κιλά με πολυκυστικές ωοθήκες
Οι αλλαγές στη διατροφή και στην κίνηση βελτιώνουν το βάρος και την αντίσταση στην ινσουλίνη στις γυναίκες με PCOS.2 Δεν υπάρχει μία δίαιτα που να είναι καλύτερη για όλες, γι' αυτό σημασία έχει να διαλέξετε ένα μοτίβο που μπορείτε να διατηρήσετε.1 Οι δίαιτες χαμηλές σε υδατάνθρακες και η διαλειμματική νηστεία είναι εργαλεία που μπορεί να βοηθήσουν, αλλά αν παίρνετε φάρμακα για το σάκχαρο τις ξεκινάτε μόνο με τον γιατρό σας.14
Πολυκυστικές ωοθήκες: φυσική αντιμετώπιση πέρα από το πιάτο
Η τακτική κίνηση, που περιλαμβάνει και άσκηση με βάρη, και ο καλός ύπνος συμπληρώνουν τη διατροφή.115 Το PCOS δεν θεραπεύεται οριστικά, αλλά τα συμπτώματα και οι κίνδυνοι αντιμετωπίζονται, και όταν χρειάζεται ο γιατρός προσθέτει θεραπεία ανάλογα με τον στόχο.1 Αν σκέφτεστε βιταμίνες ή φυτικά σκευάσματα, μετρήστε πρώτα και συζητήστε τα με τον γιατρό σας.
Μετρήστε πριν αλλάξετε διατροφή
Η γλυκόζη και η ινσουλίνη νηστείας, ο δείκτης HOMA-IR και η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) δείχνουν πόσο επηρεάζεται ο μεταβολισμός σας, ενώ η τεστοστερόνη και η SHBG δείχνουν τα ανδρογόνα.13 Ο επανέλεγχος μετά τις αλλαγές δείχνει τι βελτιώθηκε.
Πότε να μιλήσετε με γιατρό
- Παίρνετε φάρμακα για το σάκχαρο ή την πίεση και σκέφτεστε μεγάλη αλλαγή στη διατροφή ή νηστεία.
- Έχετε ιστορικό διατροφικής διαταραχής.
- Η περίοδος έχει σταματήσει για αρκετούς μήνες ή δυσκολεύεστε να μείνετε έγκυος.1
- Είστε έγκυος ή θηλάζετε.
- Έχετε έντονη δίψα, συχνοουρία ή κούραση.
Πώς σας βοηθά η Kyma
Με μία αιμοληψία σε συνεργαζόμενα εργαστήρια, η Kyma μετρά μαζί τη γλυκόζη, την ινσουλίνη, τον δείκτη HOMA-IR, την HbA1c, την ολική και την ελεύθερη τεστοστερόνη, τα λιπίδια και τη βιταμίνη D, γι' αυτό η αιμοληψία γίνεται νηστικοί. Η SHBG και ο δείκτης ελεύθερων ανδρογόνων περιλαμβάνονται στη συνδρομή Complete. Τα αποτελέσματα εξηγούνται σε σχέση με το ιστορικό και τους στόχους σας, και ακολουθεί ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής και τρόπου ζωής, με παραπομπή σε γιατρό όταν χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. kymahealth.co
Συχνές ερωτήσεις
Η ανάγκη για βιταμίνες φαίνεται με εξετάσεις, για παράδειγμα της βιταμίνης D, που είναι συχνά χαμηλή.16 Αν κάποια τιμή είναι χαμηλή, το συμπλήρωμα αποφασίζεται με τον γιατρό σας.
Τα πλήρη γαλακτοκομικά, όπως το γιαούρτι και τα τυριά, είναι θρεπτικές τροφές και έχουν θέση στη διατροφή σας.17 Η γλουτένη χρειάζεται να αποφεύγεται μόνο αν έχετε κοιλιοκάκη, που διαγιγνώσκεται από γιατρό.
Βιοδείκτες σε αυτό το άρθρο
- Teede HJ, et al. Recommendations From the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2023.
- Lim SS, et al. Lifestyle changes in women with polycystic ovary syndrome. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2019.
- Cassar S, et al. Insulin resistance in polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis of euglycaemic-hyperinsulinaemic clamp studies. Human Reproduction, 2016.
- Azziz R, et al. Polycystic ovary syndrome. Nature Reviews Disease Primers, 2016.
- Siri-Tarino PW, et al. Saturated fat, carbohydrate, and cardiovascular disease. American Journal of Clinical Nutrition, 2010.
- Estruch R, et al. Primary Prevention of Cardiovascular Disease with a Mediterranean Diet Supplemented with Extra-Virgin Olive Oil or Nuts. NEJM, 2018.
- Muraki I, et al. Fruit consumption and risk of type 2 diabetes: results from three prospective longitudinal cohort studies. BMJ, 2013.
- Beal T, Gardner CD, Herrero M, et al. Friend or Foe? The Role of Animal-Source Foods in Healthy and Environmentally Sustainable Diets. Journal of Nutrition, 2023.
- Te Morenga LA, et al. Dietary sugars and cardiometabolic risk: systematic review and meta-analyses of randomized controlled trials. American Journal of Clinical Nutrition, 2014.
- Lane MM, Gamage E, Du S, et al. Ultra-processed food exposure and adverse health outcomes: umbrella review of epidemiological meta-analyses. BMJ, 2024.
- World Health Organization. Use of non-sugar sweeteners: WHO guideline. WHO, 2023.
- Grootveld M, Percival BC, Grootveld KL. Chronic non-communicable disease risks presented by lipid oxidation products in fried foods. HepatoBiliary Surgery and Nutrition, 2018.
- GBD 2016 Alcohol Collaborators. Alcohol use and burden for 195 countries and territories, 1990–2016. Lancet, 2018.
- Varady KA, et al. Clinical application of intermittent fasting for weight loss: progress and future directions. Nature Reviews Endocrinology, 2022.
- Lloyd-Jones DM, et al. Life's Essential 8. Circulation, 2022.
- Holick MF, et al. Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2011.
- Astrup A, et al. Saturated Fats and Health: A Reassessment and Proposal for Food-Based Recommendations. JACC, 2020.