Με μια ματιά
Όχι, η βιταμίνη Β12 δεν παχαίνει: δεν δίνει θερμίδες και δεν προκαλεί από μόνη της αύξηση του βάρους.1 Αυτό που παρατηρούν ορισμένοι είναι ότι, όταν διορθώνεται μια πραγματική έλλειψη, επανέρχεται η όρεξη που είχε μειωθεί, ενώ μια αλλαγή στο βάρος έχει συνήθως άλλη αιτία.1 Η Β12 θεωρείται ασφαλής βιταμίνη, γιατί δεν έχει οριστεί ανώτατο όριο πρόσληψης· τα συμπληρώματα τα συζητάτε με τον γιατρό σας, ιδιαίτερα αν έχετε νεφρική νόσο.2, 3
Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως τέτοια. Δεν αντικαθιστά τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό: για οποιοδήποτε θέμα αφορά την υγεία σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Η βιταμίνη Β12 παχαίνει; Η σύντομη απάντηση
Η βιταμίνη Β12 δεν παχαίνει. Όπως όλες οι βιταμίνες, δεν δίνει θερμίδες και χρειάζεται σε πολύ μικρές ποσότητες για τον σχηματισμό του αίματος, τη σύνθεση του DNA και τη λειτουργία των νεύρων.1 Γι' αυτό σημασία έχει η διαφορά ανάμεσα στη Β12 ως ουσία και στη διόρθωση μιας έλλειψης, που μπορεί να αλλάξει το πώς νιώθετε και πώς τρώτε. Για τον ρόλο της Β12, δείτε τον οδηγό για τη βιταμίνη Β12.
Γιατί κάποιοι παίρνουν κιλά όταν ξεκινούν Β12;
Όρεξη και έλλειψη Β12
Η έλλειψη Β12 μπορεί να προκαλέσει μειωμένη όρεξη και απώλεια βάρους.1 Όταν η έλλειψη διορθώνεται, η όρεξη επανέρχεται, και μαζί της μπορεί να επανέλθει και το βάρος που είχε χαθεί. Αυτό δείχνει ότι ο οργανισμός ανακάμπτει, όχι ότι η Β12 παχαίνει.
Β12 και σωματικό λίπος
Τα άτομα με περίσσεια σωματικού λίπους έχουν συχνά χαμηλότερη Β12 στο αίμα, και φαίνεται ότι η διατροφή και ο μεταβολισμός επηρεάζουν τη Β12 και όχι η Β12 το βάρος.4 Επιπλέον, η αύξηση βάρους έχει συχνά άλλες αιτίες, όπως οι αλλαγές στη διατροφή, στην κίνηση και στον ύπνο, η αντίσταση στην ινσουλίνη, ορισμένα φάρμακα ή ορμονικές αλλαγές, γι' αυτό μια ανεξήγητη αλλαγή χρειάζεται ιατρικό έλεγχο.56
Η Β12 αδυνατίζει; Τι ισχύει για τις ενέσεις αδυνατίσματος
Η Β12 δεν είναι μέσο απώλειας βάρους. Οι ενέσεις Β12 είναι θεραπεία για την έλλειψη, που ο γιατρός επιλέγει ανάλογα με την αιτία της, για παράδειγμα όταν το στομάχι δεν απορροφά τη Β12.7 Το βάρος επηρεάζεται κυρίως από την ποιότητα της διατροφής, την κίνηση και τον ύπνο.5 Για τον αντίστοιχο μύθο της βιταμίνης D, δείτε αν η βιταμίνη D αδυνατίζει.
Βιταμίνη Β12 παρενέργειες: ποιοι πρέπει να προσέχουν
Η Β12 θεωρείται από τις πιο ασφαλείς βιταμίνες: είναι υδατοδιαλυτή και δεν έχει οριστεί ανώτατο όριο πρόσληψης, γιατί δεν έχουν καταγραφεί βλάβες από τις μεγάλες ποσότητες.2 Ορισμένοι χρειάζονται ωστόσο ιδιαίτερη προσοχή:
- Νεφρική νόσος: όσοι έχουν νεφρική νόσο, ιδιαίτερα διαβητική νεφροπάθεια, συζητούν τις μεγάλες δόσεις βιταμινών της ομάδας Β με τον γιατρό τους.3
- Θεραπεία για διαγνωσμένη έλλειψη: αν σας έχουν συνταγογραφηθεί ενέσεις ή δισκία, για παράδειγμα για αυτοάνοση γαστρίτιδα, μην τα διακόψετε ή τα αλλάξετε μόνοι σας.7
- Φάρμακα: ενημερώστε τον γιατρό σας για όσα συμπληρώματα παίρνετε, ιδιαίτερα αν παίρνετε μετφορμίνη ή φάρμακα για τα οξέα του στομάχου, που επηρεάζουν τη Β12.89
- Εγκυμοσύνη και θηλασμός: κάθε συμπλήρωμα το συζητάτε με τον γιατρό σας.
Αξίζει να προτιμάτε ποιοτικά σκευάσματα χωρίς πρόσθετα και τεχνητά γλυκαντικά, σε κάψουλες ή δισκία αντί για αναβράζοντα δισκία και σκόνες. Μια ξαφνική αλλεργική αντίδραση, με πρήξιμο στο πρόσωπο ή δυσκολία στην αναπνοή, χρειάζεται άμεση βοήθεια: καλέστε το 166 ή το 112.
Μπορεί να πάρετε υπερβολική Β12;
Ο οργανισμός αποβάλλει την περίσσεια της Β12, γι' αυτό η μεγαλύτερη ποσότητα δεν σημαίνει μεγαλύτερο όφελος.2 Ωστόσο, μια πολύ υψηλή Β12 στις εξετάσεις χωρίς συμπληρώματα είναι διαφορετικό θέμα, γιατί μπορεί να συνοδεύει παθήσεις του συκωτιού, των νεφρών ή του αίματος.10 Δείτε τι σημαίνει η αυξημένη Β12 στις εξετάσεις.
Μετρήστε πριν πάρετε Β12
Η εξέταση πριν από το συμπλήρωμα δείχνει αν υπάρχει πραγματικά έλλειψη, ενώ η Β12 που παίρνετε ανεβάζει την τιμή χωρίς να έχει λυθεί απαραίτητα το πρόβλημα.7 Μεγαλύτερο κίνδυνο έλλειψης έχουν οι vegan, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και όσοι παίρνουν για μεγάλο διάστημα μετφορμίνη ή φάρμακα για τα οξέα του στομάχου.11189 Επειδή η κούραση και οι αλλαγές στο βάρος έχουν πολλές αιτίες, η Β12 διαβάζεται μαζί με το φυλλικό οξύ και την αιμοσφαιρίνη.12
Πότε να μιλήσετε με γιατρό
- Έχετε ανεξήγητη αύξηση ή απώλεια βάρους.
- Έχετε μουδιάσματα, μυρμήγκιασμα, αστάθεια ή αλλαγές στη μνήμη.7
- Η Β12 σας είναι επίμονα υψηλή χωρίς να παίρνετε συμπληρώματα.10
- Έχετε νεφρική νόσο ή διαβήτη και σκέφτεστε συμπλήρωμα βιταμινών Β σε μεγάλη δόση.3
- Εμφανίσετε πρήξιμο στο πρόσωπο ή δυσκολία στην αναπνοή: καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.
Πώς σας βοηθά η Kyma
Με μία αιμοληψία σε συνεργαζόμενα εργαστήρια, η Kyma μετρά μαζί τη βιταμίνη Β12, το φυλλικό οξύ, την αιμοσφαιρίνη, τη θυρεοτρόπο ορμόνη (TSH), τη γλυκόζη και την ινσουλίνη, γι' αυτό η αιμοληψία γίνεται νηστικοί. Τα αποτελέσματα εξηγούνται σε σχέση με το ιστορικό και τους στόχους σας, και ακολουθεί ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής και τρόπου ζωής, με παραπομπή σε γιατρό όταν χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. kymahealth.co
Συχνές ερωτήσεις
Η έλλειψη Β12 μπορεί να μειώσει την όρεξη και να προκαλέσει απώλεια βάρους, γι' αυτό η όρεξη συχνά επανέρχεται όταν η έλλειψη διορθωθεί.1 Σε όσους δεν έχουν έλλειψη, η Β12 δεν είναι γνωστό ότι αυξάνει την όρεξη.
Ο οργανισμός αποβάλλει την περίσσεια, γι' αυτό η μεγαλύτερη ποσότητα δεν είναι καλύτερη, αλλά ούτε έχει οριστεί ανώτατο όριο.2 Μια πολύ υψηλή Β12 στις εξετάσεις χωρίς συμπληρώματα είναι άλλο θέμα και χρειάζεται εκτίμηση από τον γιατρό σας.10 Δείτε τι σημαίνει η αυξημένη Β12.
Ναι, η εξέταση δείχνει αν υπάρχει έλλειψη και γίνεται πριν από το συμπλήρωμα, γιατί η Β12 που παίρνετε ανεβάζει την τιμή χωρίς να έχει λυθεί απαραίτητα το πρόβλημα.7 Δείτε τις φυσιολογικές τιμές της βιταμίνης Β12.
Βιοδείκτες σε αυτό το άρθρο
- NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin B12: fact sheet for health professionals.
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for cobalamin (vitamin B12). EFSA Journal, 2015.
- House AA, et al. Effect of B-vitamin therapy on progression of diabetic nephropathy: a randomized controlled trial. JAMA, 2010.
- Sun Y, et al. Inverse Association Between Serum Vitamin B12 Concentration and Obesity Among Adults in the United States. Frontiers in Endocrinology, 2019.
- Lloyd-Jones DM, et al. Life's Essential 8. Circulation, 2022.
- Petersen MC, Shulman GI. Mechanisms of Insulin Action and Insulin Resistance. Physiological Reviews, 2018.
- National Institute for Health and Care Excellence. Vitamin B12 deficiency in over 16s: diagnosis and management (NG239). NICE, 2024.
- Aroda VR, et al. Long-term Metformin Use and Vitamin B12 Deficiency in the Diabetes Prevention Program Outcomes Study. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2016.
- Lam JR, et al. Proton pump inhibitor and histamine 2 receptor antagonist use and vitamin B12 deficiency. JAMA, 2013.
- Andrès E, et al. The pathophysiology of elevated vitamin B12 in clinical practice. QJM, 2013.
- Pawlak R, et al. How prevalent is vitamin B12 deficiency among vegetarians? Nutrition Reviews, 2013.
- Devalia V, Hamilton MS, Molloy AM. Guidelines for the diagnosis and treatment of cobalamin and folate disorders. British Journal of Haematology, 2014.