Με μια ματιά
Η Πυροσταφυλική Τρανσαμινάση (SGPT ή ALT) είναι ένζυμο που βρίσκεται κυρίως στο ήπαρ και απελευθερώνεται στο αίμα όταν τα ηπατικά κύτταρα υφίστανται βλάβη. Φυσιολογικές τιμές θεωρούνται κάτω από 45 U/L στους άνδρες και κάτω από 34 U/L στις γυναίκες. Η συχνότερη αιτία αυξημένης ALT είναι το λιπώδες ήπαρ, που συνδέεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη και το σπλαχνικό λίπος. Άλλες αιτίες είναι το αλκοόλ και ορισμένα φάρμακα, ενώ η έντονη άσκηση ή μια πρόσφατη ίωση μπορούν να την ανεβάσουν παροδικά. Οι χαμηλές τιμές είναι συνήθως ευνοϊκό εύρημα. Ο περιορισμός της επεξεργασμένης ζάχαρης και η αποφυγή του αλκοόλ, μαζί με τακτική άσκηση, βοηθούν στη μείωσή της.
- Φυσιολογικό εύρος (άνδρες)
- < 45 U/L
- ή ανάλογα με τις τιμές αναφοράς του εργαστηρίου
- Φυσιολογικό εύρος (γυναίκες)
- < 34 U/L
- ή ανάλογα με τις τιμές αναφοράς του εργαστηρίου
Τι είναι η ALT
Η αλανινοαμινοτρανσφεράση (ALT) είναι ένα ένζυμο που βρίσκεται κυρίως στο ήπαρ, αν και υπάρχει σε μικρότερες ποσότητες και σε άλλους ιστούς. Παίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό αμινοξέων. Όταν τα ηπατικά κύτταρα βλάπτονται, η ALT μπορεί να διαρρεύσει στην κυκλοφορία του αίματος, καθιστώντας τα επίπεδα ALT ορού χρήσιμο δείκτη ηπατικής υγείας.
Τι αξιολογεί η ALT
Τα ισορροπημένα επίπεδα ALT υποδηλώνουν συνήθως ότι το ήπαρ λειτουργεί καλά. Η αυξημένη ALT μπορεί να υποδηλώνει ηπατικό στρες ή βλάβη, που μπορεί να προκαλείται από παράγοντες όπως υπερβολικό σωματικό βάρος (ιδιαίτερα σπλαχνικό λίπος), αλκοόλ, παρενέργειες φαρμάκων ή υποκείμενες παθήσεις. Μια φυσιολογική ALT δεν αποκλείει το λιπώδες ήπαρ, γι' αυτό διαβάζεται μαζί με τα τριγλυκερίδια, τη γλυκόζη και την ινσουλίνη νηστείας.
Τι σημαίνουν οι υψηλές και οι χαμηλές τιμές ALT
Τα αυξημένα επίπεδα ALT στο αίμα υποδηλώνουν συνήθως βλάβη σε ηπατικά κύτταρα. Η συχνότερη αιτία είναι το λιπώδες ήπαρ, που συνδέεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη1. Η αύξηση μπορεί επίσης να οφείλεται σε πρόσφατη ασθένεια, κατανάλωση αλκοόλ ή ορισμένα φάρμακα.
Τα χαμηλά επίπεδα ALT είναι συνήθως ευνοϊκό εύρημα, συχνό σε άτομα με χαμηλό ηπατικό λίπος και καλή ευαισθησία στην ινσουλίνη. Πολύ χαμηλές τιμές μπορεί να σχετίζονται και με μεγαλύτερη ηλικία, χαμηλή μυϊκή μάζα ή έλλειψη βιταμίνης B6, που είναι απαραίτητη για τη δράση της ALT.
Πώς να μειώσετε την ALT
Συμβουλή 1: Διατροφική παρέμβαση
Η ελαχιστοποίηση επεξεργασμένων σακχάρων και υπέρ-επεξεργασμένων τροφίμων μειώνει το φορτίο στον ηπατικό μεταβολισμό.
Συμβουλή 2: Διαχείριση βάρους και κοιλιακού λίπους
- Το υπερβολικό σπλαχνικό λίπος συνδέεται στενά με αυξημένα επίπεδα ALT και ηπατικό στρες.
- Ο συνδυασμός αερόβιας άσκησης (π.χ. γρήγορο περπάτημα, ποδηλασία) με προπόνηση αντίστασης (π.χ. βάρη, ασκήσεις σωματικού βάρους) μπορεί να ρυθμίσει το βάρος και να βελτιώσει ηπατικούς δείκτες.
Συμβουλή 3: Αποφυγή αλκοόλ
- Το αλκοόλ είναι συνηθισμένη αιτία αύξησης ALT.
- Η αποφυγή του αλκοόλ προστατεύει τα ηπατικά κύτταρα. Αν παίρνετε τακτικά φάρμακα ή συμπληρώματα, συζητήστε με τον γιατρό σας αν μπορεί να επηρεάζουν την ALT.
Η εξέταση SGPT ή ALT στην πράξη
- Δείγμα
- Αίμα
Δείκτες που διαβάζονται μαζί με την ALT
Πώς μετρά η Kyma την ALT
Η ALT περιλαμβάνεται στα πάνελ της Kyma, μαζί με πάνω από 100 βιοδείκτες σε μία αιμοληψία. Κάθε αποτέλεσμα συνοδεύεται από κλινική ερμηνεία και ένα εξατομικευμένο πρωτόκολλο με συστάσεις για διατροφή, στοχευμένα συμπληρώματα και αλλαγές στον τρόπο ζωής. Εξερευνήστε τα πάνελ μας στη σελίδα Τι εξετάζουμε, ή ξεκινήστε τη συνδρομή σας σήμερα.
Συχνές ερωτήσεις
Η Πυροσταφυλική Τρανσαμινάση (SGPT ή ALT) είναι ένζυμο που βρίσκεται κυρίως στα ηπατικά κύτταρα και συμμετέχει στον μεταβολισμό αμινοξέων. Όταν το ήπαρ υφίσταται βλάβη ή στρες, η ALT διαρρέει στην κυκλοφορία του αίματος, γι' αυτό τα επίπεδά της στο αίμα χρησιμοποιούνται ως δείκτης ηπατικής υγείας.
Υψηλή ALT υποδηλώνει συνήθως βλάβη ή στρες στα ηπατικά κύτταρα. Η συχνότερη αιτία είναι το λιπώδες ήπαρ, που συνδέεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη και το σπλαχνικό λίπος. Άλλες αιτίες είναι το αλκοόλ και ορισμένα φάρμακα, ενώ η έντονη άσκηση ή μια πρόσφατη ίωση μπορούν να την ανεβάσουν παροδικά. Το αποτέλεσμα αξιολογείται πάντα από τον γιατρό σας, σε συνδυασμό με τους υπόλοιπους ηπατικούς δείκτες.
Ως γενικό εύρος αναφέρεται τιμή κάτω από 45 U/L στους άνδρες και κάτω από 34 U/L στις γυναίκες, ωστόσο τα ακριβή όρια διαφέρουν ανά εργαστήριο. Χαμηλά επίπεδα ALT είναι συνήθως ευνοϊκό εύρημα, αν και πολύ χαμηλές τιμές μπορεί να σχετίζονται με μεγαλύτερη ηλικία, χαμηλή μυϊκή μάζα ή έλλειψη βιταμίνης B6.
Και τα δύο ένζυμα αυξάνονται όταν υπάρχει ηπατική βλάβη, όμως η ALT βρίσκεται κυρίως στο ήπαρ, ενώ η AST υπάρχει και σε άλλους ιστούς όπως οι μύες και η καρδιά. Γι' αυτό η ALT θεωρείται πιο ειδικός δείκτης ηπατικής βλάβης, ενώ ο λόγος AST/ALT βοηθά τον γιατρό να εντοπίσει την πιθανή αιτία.
Βοηθούν ο περιορισμός επεξεργασμένων σακχάρων και υπέρ-επεξεργασμένων τροφίμων, η διαχείριση του σωματικού βάρους και του σπλαχνικού λίπους με συνδυασμό αερόβιας άσκησης και προπόνησης αντίστασης, καθώς και η αποφυγή του αλκοόλ. Οποιαδήποτε αλλαγή σε φαρμακευτική αγωγή αποφασίζεται από τον γιατρό σας.
Το περιεχόμενο αυτού του οδηγού έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Κάθε αποτέλεσμα πρέπει να ερμηνεύεται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.
- Marchesini G, et al. Nonalcoholic fatty liver disease: a feature of the metabolic syndrome. Diabetes, 2001.
- Caputo T, et al. From chronic overnutrition to metaflammation and insulin resistance: adipose tissue and liver contributions. FEBS Letters, 2017.
- Baharuddin B. The Impact of Fructose Consumption on Human Health: Effects on Obesity, Hyperglycemia, Diabetes, Uric Acid, and Oxidative Stress With a Focus on the Liver. Cureus, 2024.
